Openingslezing Leeuwarden, maandag 17-9-’18,

Terug naar VRIENDENPOST okt. ’18

Arno Brok: Het belang van ‘Leeuwarden-Fryslân 2018’ voor Fryslân en Noord-Nederland

Door Lammert Gosse Jansma;

Opening

Rond twee uur ‘s middag opende Doeko Bosscher, voorzitter van de Senioren Academie, de bijeenkomst waar Arno Brok, commissaris van de Koning in Fryslân, de openingslezing voor het cursusjaar 2018/19 verzorgde. De goedbezochte lezing vond plaats in de gerestaureerde molen, de Eendracht. Hier zijn verschillende activiteiten van de NHL/Stendenhogeschool bijeengebracht; o.a. het studentenpastoraat en de Stichting Centrum voor Levensbeschouwing hebben er hun nieuwe onderkomen, zo maakte Klaas-Wybo van der Hoek, een van de bestuurders van NHL/Stenden, vervolgens duidelijk.

De lezing

Arno Brok had al gemeld dat hij zijn lezing in het Fries zou houden. Hij motiveerde dat aan de hand van zijn loopbaan. Hij studeerde bestuurskunde aan de Thorbecke Academie in Leeuwarden en daarna aan de Universiteit Twente. Na enige tijd als ambtenaar te hebben gewerkt, werd hij wethouder in Leeuwarden, daarna burgemeester van Sneek en weer later van Dordrecht. In 2017 kwam hij – het zijn zijn eigen woorden – terug in het Heitelân om daar commissaris van de Koning te worden.1 Hij spreekt Fries omdat hij al vanaf zijn studententijd vond dat hij als bestuurder in verbinding met de mensen moest staan. Hij volgde daarvoor cursussen en raakte onder de indruk van het poëtische karakter van de Friese taal. Verder gaf hij aan dat hij als commissaris een voorbeeldfunctie heeft en daarom een ambassadeur van Fryslân en de Friese taal en cultuur behoort te zijn en ook wil zijn. Ook toen hij buiten Fryslân werkte, heeft hij steeds gepoogd het Fries bij te houden. Zijn adagium voor het gebruik van het Fries is: Fries moet niet maar hoort wel (gebruikt te worden).2 Als je respect hebt voor je eigen cultuur, taal en identiteit, dan kun je ook andere culturen met respect tegemoet treden. Als er openheid en ruimte voor eigen cultuur is, ontstaat er ook meer respect voor die van anderen. Het gaat om openheid. Fryslân, zo stelde Brok, is van iedereen die zijn toekomst hier kiest.

Daarna ging hij in op het onderwijs zoals dat door NHL/Stenden wordt verzorgd en op het steeds blijven leren tijdens de loopbaan – de maatschappij vraagt steeds bij- en omscholing – maar ook daarna. Hij zelf poogt ook steeds naast zijn werk nog tijd te vinden voor verdieping. Hij prees in dat verband de senioren die ook na hun beroepsleven actief blijven op allerlei terreinen en ook in HOVO-verband.

Na deze inleidende persoonlijke verhalen ging Brok in op het eigenlijke thema van zijn lezing: de culturele hoofdstad, dat hij overigens maar kort, aanstippenderwijs behandelde, omdat hij ruimte wilde laten voor vragen. Al de evenementen die in de context van culturele hoofdstad zijn gehouden, hebben vooral de aandacht gevestigd op de taal en cultuur van stad en land in Fryslân, maar hun uitstraling ging verder dan alleen deze provincie. Zo was er aandacht voor het landschap, voor milieu, voor weidevogels en energietransitie. Het project culturele hoofdstad heeft Fryslân, volgens wetenschappelijk onderzoek, zo memoreerde Brok, de gelukkigste provincie van – overigens ook al zeer gelukkig – Nederland, op de kaart gezet, en heeft ook zeker economisch een positieve impuls gehad.

Discussie en sluiten

Van de discussie werd ruim gebruik gemaakt. Veel opmerkingen gingen over het gebruik van het Fries in het onderwijs en de verbeteringen die daarvoor nodig zijn en hoe die door het provinciaal beleid worden gestimuleerd.

Doeko Bosscher bedankte de spreker aan wie van verschillende kanten deze keer geen flessen wijn maar boeken werden geschonken. Het hartelijke applaus dat de bijeenkomst afsloot, illustreerde meer dan voldoende dat de voordracht van de commissaris zeer werd gewaardeerd.

Noten:

  1. Arno Brok was de eerste commissaris van de Koning die zijn installatietoespraak volledig in het Fries hield.
  2. De commissaris zei letterlijk : Frysk moat net, mar heart wol.

Terug naar VRIENDENPOST okt. ’18

komt vrienden in den ronde